Uchwała krajobrazowa a reklama na stacji paliw, myjni i SKP

Uchwała krajobrazowa a reklama na stacji paliw, myjni i SKP

W skrócie: uchwała krajobrazowa to akt prawa miejscowego. Rada gminy może w nim określić zasady sytuowania tablic i urządzeń reklamowych oraz szyldów: ich gabaryty, standardy jakościowe i materiały. Gmina nie musi takiej uchwały przyjmować. Jeśli jednak to zrobi, uchwała dotyczy także pylonów, otoków i szyldów na stacjach paliw, myjniach i stacjach kontroli pojazdów. Istniejące nośniki trzeba do niej dostosować w wyznaczonym terminie.

Obiekty przy drodze żyją z tego, że są widoczne. Dlatego właściciel stacji, myjni czy SKP powinien wiedzieć, czy w jego gminie obowiązują zasady dotyczące reklam. Taka wiedza przydaje się szczególnie przed postawieniem nowego pylonu i przed zmianą marki.

Czym jest uchwała krajobrazowa

Podstawą jest art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 538). Zgodnie z nim rada gminy może ustalić zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Może też określić ich gabaryty, standardy jakościowe i rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.

Najważniejsze cechy uchwały:

• jest aktem prawa miejscowego, więc obowiązuje każdego na terenie gminy,
• obejmuje obszar całej gminy,
• może różnicować zasady dla poszczególnych obszarów, np. inne w centrum, a inne przy drodze wylotowej,
• jest fakultatywna: część gmin ją przyjęła, część nie.

Szyld, tablica czy urządzenie reklamowe?

Ustawa odróżnia szyld od pozostałych reklam. Szyld to tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe informujące o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której zostały umieszczone (art. 2 pkt 16d). Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne:

• dla szyldów uchwała może określić zasady i warunki sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów na jednej nieruchomości,
• uchwała może zakazać sytuowania tablic i urządzeń reklamowych, ale taki zakaz nie może obejmować szyldów.

Na stacji paliw czy myjni szyldem może być np. logo na otoku wiaty albo pylon z nazwą obiektu. Taki szyld informuje o działalności prowadzonej na tej działce. Inaczej wygląda sytuacja z tablicą reklamującą inną firmę, która stoi na terenie stacji. Kwalifikacja konkretnego nośnika zależy od jego treści i od brzmienia uchwały.

Co uchwała może regulować

W ramach ustawy gmina może określić m.in.:

• gabaryty, czyli wysokość i powierzchnię nośników,
• standardy jakościowe i materiały,
• liczbę szyldów na nieruchomości,
• zasady sytuowania, np. odległości, sposób umieszczenia na budynku czy na ogrodzeniu,
• zakazy dla tablic i urządzeń reklamowych na wybranych obszarach (z wyłączeniem szyldów).

Szczegóły, np. dopuszczalne podświetlenie, wysokość pylonu czy wielkość liter na elewacji, wynikają wyłącznie z treści uchwały w danej gminie. Uchwały różnych gmin mogą się od siebie znacznie różnić.

Istniejące reklamy i okres dostosowawczy

Uchwała określa warunki i termin dostosowania istniejących obiektów do jej zakazów i zasad. Termin nie może być krótszy niż 12 miesięcy od wejścia uchwały w życie (art. 37a ust. 9).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 grudnia 2023 r. (sygn. P 20/19, Dz.U. 2023 poz. 2739) zakwestionował ten przepis w części. Chodzi o obowiązek dostosowania tablic i urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie na podstawie zgody budowlanej, bez przewidzenia rekompensaty. Jeśli Twój pylon postawiono na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, skutki wyroku dla tego konkretnego nośnika najlepiej omówić z prawnikiem.

Uchwała krajobrazowa a Prawo budowlane

Uchwała nie zastępuje przepisów budowlanych. Oba porządki działają równolegle:

• Pylon wolnostojący trwale związany z gruntem jest według orzecznictwa sądów administracyjnych budowlą (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Wymaga więc pozwolenia na budowę (np. wyrok NSA z 8 maja 2024 r., II OSK 1990/21).
• Instalowanie tablic i urządzeń reklamowych co do zasady wymaga zgłoszenia (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c). Wyjątkiem są reklamy świetlne poza obszarem zabudowanym. Zgłoszenie składa się w organie administracji architektoniczno-budowlanej, który może wnieść sprzeciw w ciągu 21 dni (art. 30).
• Przy drodze publicznej znaczenie mają też odległości od jezdni. Ich zachowanie bywa uzgadniane z zarządcą drogi.

Uchwała krajobrazowa odpowiada więc na pytanie, jak nośnik może wyglądać i gdzie stać. Prawo budowlane odpowiada na pytanie, jaką procedurę trzeba przejść, żeby go postawić.

Stacja paliw, myjnia, SKP – na co zwrócić uwagę

Stacja paliw

Najwięcej pytań dotyczy pylonu cenowego: jego wysokości, powierzchni i podświetlenia. Przy planowaniu nowego pylonu albo zmiany marki sprawdź, czy uchwała nie ogranicza wymiarów. Sprawdź też, czy nie ogranicza liczby szyldów na działce. Liczba szyldów ma znaczenie, gdy obok pylonu stoją tablice kierunkowe, a na budynku są litery. Otok wiaty z logo również może być traktowany jako szyld.

Myjnia bezdotykowa

Na myjni nośnikami są głównie attyka (otok) z logo, banery na przegrodach stanowisk i pylon reklamowy przy wjeździe. Jeśli myjnia stoi na jednej działce ze stacją, limit liczby szyldów może dotyczyć obu obiektów łącznie.

Stacja kontroli pojazdów

SKP ma obowiązek oznakowania wynikający z innego przepisu. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań wobec stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 494): „Stacja kontroli pojazdów powinna być oznaczona na zewnątrz, w miejscu widocznym, szyldem barwy niebieskiej z białymi napisami, zawierającym co najmniej: kod rozpoznawczy, określenie rodzaju i godziny otwarcia stacji kontroli pojazdów”.

Uchwała krajobrazowa nie może zakazać szyldów, ale może określić ich gabaryty i sposób umieszczenia. Szyld SKP powinien więc spełniać jednocześnie wymagania rozporządzenia i zasady z uchwały. Więcej o tym piszemy na stronie oznakowanie stacji kontroli pojazdów.

Jak sprawdzić zasady w swojej gminie

1. Zajrzyj do Biuletynu Informacji Publicznej gminy, do zakładki z uchwałami rady.
2. Przeszukaj dziennik urzędowy województwa. Uchwała jako akt prawa miejscowego jest tam publikowana.
3. Zapytaj w wydziale architektury lub urbanistyki urzędu gminy, czy uchwała obowiązuje albo jest w przygotowaniu.
4. Przed zamówieniem nowego nośnika przekaż treść uchwały projektantowi i wykonawcy. Wymiary i materiały łatwiej dopasować na etapie projektu niż po montażu.

Jeśli przygotowujesz modernizację stacji paliw lub myjni, prześlij nam treść uchwały razem ze zdjęciami obiektu. Uwzględnimy ją w projekcie pylonów, otoków i oznakowania.

Porozmawiajmy o Twoim obiekcie

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: październik 2026 r. W sprawach dotyczących konkretnej nieruchomości skontaktuj się z urzędem gminy, projektantem lub prawnikiem.

Najczęstsze pytania

Czy uchwała krajobrazowa obowiązuje w każdej gminie?

Nie. Ustawa pozwala radzie gminy taką uchwałę przyjąć, ale tego nie nakazuje. Informację o tym, czy uchwała obowiązuje, znajdziesz w BIP gminy lub w dzienniku urzędowym województwa.

Czy uchwała krajobrazowa może zakazać szyldu?

Nie. Uchwała może zakazać sytuowania tablic i urządzeń reklamowych, ale zakaz nie może obejmować szyldów. Może natomiast określić ich gabaryty, zasady sytuowania i liczbę na jednej nieruchomości.

Czy istniejące reklamy trzeba dostosować do nowej uchwały?

Uchwała określa warunki i termin dostosowania, nie krótszy niż 12 miesięcy od jej wejścia w życie. W wyroku P 20/19 Trybunał Konstytucyjny zakwestionował ten obowiązek w części dotyczącej nośników wzniesionych legalnie na podstawie zgody budowlanej, bez rekompensaty. Sytuację konkretnego nośnika warto omówić z prawnikiem.

Czy uchwała krajobrazowa zastępuje pozwolenie na budowę lub zgłoszenie?

Nie. Uchwała określa, jak nośnik może wyglądać i gdzie może stać. Procedurę budowlaną określa Prawo budowlane: wolnostojący pylon trwale związany z gruntem zwykle wymaga pozwolenia na budowę, a instalowanie tablic i urządzeń reklamowych co do zasady wymaga zgłoszenia.

Czy szyld stacji kontroli pojazdów podlega uchwale krajobrazowej?

Szyld SKP musi spełniać wymagania rozporządzenia: barwa niebieska, białe napisy, kod rozpoznawczy, rodzaj stacji i godziny otwarcia. Uchwała nie może go zakazać, ale może określić gabaryty i sposób umieszczenia, więc trzeba uwzględnić oba przepisy.